Criar um Site Grátis Fantástico
needn't have konstrukcja

needn't have konstrukcja


needn't_have_konstrukcja.pdf













AIDS A TOLERANCJA AIDS to zespol nabytego uposledzenia opornosci. Jest to ulomnosc nieuleczalna. Stawiam wiec w piwnicy pytanie: Albo wsrod ludzi panuje tolerancja wobec zakazonych? Przede wszystkim na portalu randkowym, prasie, tele-wizji czy pozostalych srodkach masowego przekazu zapewnia sie naszej firmie mitow na temat tej slabosci. Oto niektore z tych propozycji: 1. Tylko homoseksualisci a, takze narkomani zakazaja sie HIV – wiecej zakazen wydaje sie nastepstwem kontaktow heteroseksualnych dwoch. Komary przenosza HIV - Do zanieczyszczania HIV przystaje w nastepstwie kontaktu wraz ze znaczna doza wirusow, natomiast nie sposrod pojedynczymi kilku. W Polsce nie ma absolutnie zadnego problemu AIDS – W Polsce jest problem AIDS i nie powinno sie go splycac 4. Prezerwatywy nie beda skuteczna dbaloscia przed HIV - Wymownych dowodow zapewniaja, dane nazbierane na podstawie obserwacji par, w ktorych zakazona byla tylko jedna osoba. Objawilo sie, ze uzywanie prezerwatywy regularne, tj. przy wszelkim stosunku, jak i rowniez prawidlowe, tj. zgodne pochodzace z instrukcja, na ogol eliminuje zakazenie Kiedy slyszymy takie legendy na nasz temat momentalnie stajemy sie mniej tolerancyjni dla zakazonych wirusem HIV. Tolerancja to zrozumienie i uznanie, ale sa horyzont tolerancji – taka granica jest dobro drugiego mezczyzny. Tolerancja wzgledem nosicieli wirusa HIV okresla pelna akceptacje ich pod zadnym pozorem spolecznym, ale w zamian za ta tolerancje nosiciele powinni byc dalecy od dalszego zarazania niewinnych i w dominujacej ilosci nic nie zaakceptowac wiedzacych internautow. Mysle, iz stopien tolerancji wsrod Mlodych polakow nie jest lecz zbyt wielki. Co okazuje sie byc wynikiem tego, ze w Polsce nie jest rozpropagowana wiedza dzieki ten idea. AIDS – chodzi w tym miejscu o wyzej wspomniane legendy na ow temat. Od czasu niedawna teoretycznie AIDS nie wydaje sie byc tematem tabu, ale wielu ludzi nie pragnie rozmawiac na tego rodzaju tematy wyraznie brzydzi sie ich – co utwierdza mnie w przekonaniu ze jednak ten narod nie jawi sie byc tolerancyjny wzgledem zakazonych.Mala konstytucja - potoczna kategoria uchwaly Sejmu Ustawodawczego z 20. II. 1919, ustalajacej zasady a, takze organizacje funkcjonowania wladz (sejm, Naczelnik Ciebie, rzad) do czasu uchwalenia Konstytucji 1921 (Konstytucja marcowa). I. Sejm przyjmuje oswiadczenie Jozefa Pilsudskiego, ze tworzy w dlonie Sejmu urzad Naczelnika Ciebie, do wiadomosci i formuluje Mu podziekowanie za kompletne trudow sprawowanie urzedu po sluzbie dla Ojczyzny. II. Az do ustawowego uchwalenia tej tresci konstytucji, ktora zdefiniuje zasadniczo prawo o strukturze naczelnych wladz w panstwie polskim, Sejm powierza dalsze sprawowanie urzedu Naczelnika Panstwa Jozefowi Pilsudskiemu na nastepujacych zasadach: III. Wladza suwerenna i ustawodawcza w panstwie polskim jest Sejm Ustawodawczy; ustawy oglasza marszalek pochodzace z kontrasygnacja prezydenta ministrow a, takze odnosnego ministra fachowego. IV. Naczelnik Was jest posrednikiem panstwa a, takze najwyzszym wykonawca uchwal Sejmu w materiach cywilnych jak i rowniez wojskowych. V. Naczelnik Ciebie powoluje rzad w pelnym skladzie na bazie porozumienia pochodzace z Sejmem. VI. Naczelnik Ciebie oraz rzad sa rozsadni przed Sejmem za sprawowanie swego urzedu. VII. Jakikolwiek akt panstwowy Naczelnika Panstwa wymaga podpisu odnosnego ministra. VIII. Marszalek Sejmu Przy. Trampczynski IX. Prezydent ministrow Ignacy PaderewskiMaterialami konstrukcyjnymi nazywamy materialy inzynierskie, ktore znajduja sie wykorzystywane az do budowy urzadzen i ustrojstw. Do towarow konstrukcyjnych zaliczamy metale i ich nogi, polimery, ceramike i kompozyty. Metale sa to materialy, ktore w stanie trwalym charakteryzuja sie nastepujacymi wlasciwosciami: - dobre przewodnictwo ciepla i elektrycznosci, - polysk, - plastycznosc, Wlasciwosci owe wynikaja pochodzace z wiazania metalicznego wystepujacego pomiedzy atomami tworzacymi metal i budowy krystalicznej. Dzielimy gryzie na dwie grupy, zelazne i niezelazne (kolorowe). Polimery sa zwane takze tworzywami wielkoczasteczkowymi. Dziela sie na naturalne jak i rowniez sztuczne. Naturalne nazywane biopolimerami otrzymuje sie poprzez obrobke i czesciowa modyfikacje materialow naturalnych. Nienaturalne powstaja w wyniku laczenia przewaznie wiazaniami kowalencyjnymi wielu podobnych niewielkich ugrupowan atomow, definiowanych monomerami. Ceramika sa to nieorganiczne zwiazki metali z tlenem, azotem, weglem, borem i innymi pierwiastkami. Atomy beda polaczone wiazaniem jonowym i kowalencyjnym. Po zaformowaniu surowce ceramiczne wygrzewane sa przy wysokich temperaturach. Kompozyty beda polaczeniem dwoch lub wieksza ilosc wiadomosci odrebnych odrzucic rozpuszczajacych sie w osobiscie faz, sposrod ktorych wszelka odpowiada innemu podstawowemu materialowi inzynierskiemu zapewniajacymi lepszy team wlasnosci a, takze cech strukturalnych, od nalezytych dla kazdego z materialow skladowych oddzielnie. Surowce kompozytowe mieszcza zastosowanie metrow. in. przy sprzeci kosmicznym, samolotach, samochodach, lodziach, jachtach. Zaprojektowana, zas nastepnie wykonana konstrukcja winna odpowiadac wymaganiom eksploatacyjnym, gospodarczym oraz technologicznym. Wymagania eksploatacyjne obejmuja dostosowanie konstrukcji sluzace do niezawodnej zrealizowania okreslonych zajec, wytrzymalosc mechaniczna i od¬pornosc na zuzycie, odpornosc w korozyjne oddzialywanie srodowiska, obrona przed przeciazeniem itd. Potrzeby ekonomiczne sprowadzaja sie az do rentownosci osiaganej dzieki niskim kosztom produkowania przy gornej wydajnosci wyekwipowania, oraz malemu zuzyciu towaru. Wymagania technologiczne obejmuja warunki dotyczace prostoty procesow technologicznych, latwy instalacja i rozbiorka oraz mozli¬wosc dokonywania renowacji urzadzenia naturalnymi sposobami. We wszystkich czterech grupach kryteriow mozemy zauwazyc warunki, ktore bezposrednio odnosza sie do materialu, z jakiego ma zaistniec urza¬dzenie. Ojciec chrzestny odpowiedzialny zbytnio prawidlowe opracowanie projektu powinien dokonac pelnej analizy produktow, biorac pod uwage pierwotnego wlasnosci fizyczne, technologiczne, plastyczne, cieplne, nasze, magnetyczne oraz chemiczne. Wlasciwosci mechaniczne, zawsze sa to cechy polaczone z solidnoscia materialu dzieki dzialanie przeroznego rodzaju sil zewnetrznych, istnieja kryterialnymi wielkosciami w wyborze materialow. Zrewidowanie wlasnosci towarow nie jest wystarczajace do oceny ich trafnosci do ustalonego celu. Potrzebne jest w tym miejscu jeszcze posprawdzanie wplywu przeroznych czynnikow, np. temperatury, czasu, sposobu a, takze wielkosci obciazania, ksztaltu jak i rowniez wymiarow obiektu, na modyfikacje tych wlasciwosci. Metody doswiadczen wlasnosci maszynowych mozemy rozlozyc na dwie grupy: - wlasnosci technologiczne, decydujace o przydatnosci towarow do danej obrobki a mianowicie wlasnosci wytrzymalosciowe, do wyznaczania, ktorych konieczna jest komitywa sily albo momentu potencjalow, jako 1 z objetosci mierzonych w czasie badania. Efekty badan istnieja wykorzystywane poprzez konstruktorow w danym etapie projektowania podzespolow konstrukcyjnych. Wlasciwosci technologiczne: Wlasnosci materialu charakteryzujace jego postepowanie sie podczas procesow przemyslowych. W celu zbadania wlasnosci technologicznych okreslonego towaru na¬lezy doprowadzic do konca tylko ow proby, jakich wyniki pozostana informowac na temat mozliwosci adaptacji przewidywanej obrobki. np. surowce stosowane w odlewy poddaje sie probie lejnosci, obrabiane zas poprzez skrawanie —probie skrawalnosci, obrabiane plastycznie — badaniom wlasciwosci plasty¬cznych i tak dalej. Wlasnosci odlewnicze. Podstawowymi wlasnosciami charakteryzujacymi przydatnosc metalu albo stopu az do celow odlewniczych jest lejnosc, czyli umiejetnosc do wypelniania form, pozniej skurcz metalu podczas stygniecia oraz jednorodnosc- skladu chemicznego w calkowitej masie odlewu. Lejnosc zalezna jest od momentu plynnosci materialu w temperaturze zale¬wania formy i decyduje nie tylko o latwosci wypelniania formy, ale ma takze wplyw na makrostrukture odlewu. Metale i stopy odznaczajace sie gestoplynnoscia w temperaturze odle¬wania daja czesto odlewy porowate, bowiem wydzielajace sie gazy, nie zaakceptowac mogac odszukac ujscia, komponuja w nich pecherze. Skala lejnosci jest odleglosc, na jaka plynie ciekly stal w znormali¬zowanej formie ustawionej poziomo jak i rowniez majacej forma preta lub spirali. Skurcz metalu podczas odlewania ma wplyw pod powstawanie w gotowym obiekcie naprezen magacych spowodowac jego pekniecia czy tez odksztalcenia. Z tego powodu nalezy w odlewnictwie uzywac stopy wykazujace male zmiany objetosci w toku krzepniecia i chlodzenia. Jednorodnosc skladu dysponuje rowniez wazny wplyw dzieki wlasnosci odlewu. Z tego powodu sluzace do celow odlewniczych nadaja sie szczegolnie stopy o malej roznicy temperatury poczatku a, takze konca krzepniecia, gdyz w takim przypadku segregacja detalow nie jest za duza. Skrawalnosc. Podatnosc surowca do przerobki skrawaniem okresla sie skrawalnoscia. Dobra skrawalnosc najczesciej wystepuje w mate¬rialach, ktore nie zaakceptowac odznaczaja sie dobrymi wlasnosciami mechanicznymi. Stal wykazujaca ceniona skrawalnosc dzierzy niewielka trwalosc na rozciaganie oraz odznacza sie kruchoscia, powodowana zawartoscia siarki jak i rowniez fosforu w stali. Skrawalnosc materialu rozstrzygaja trwalosc ostrza, opor skrawania, glad¬kosc nawierzchni, obrabianej oraz postac wiora. Za kluczowe kryterium skrawalnosci przyjmuje sie trwalosc ostrza narzedzia skrawajacego okreslona zdecydowanie funkcje szybkosci skrawania przy okreslonych parametrach skrawania. Wymazywalnosc jest jakoscia podobna w celu skrawalnosci, oznacza ja sklonnosc ma¬terialu w celu zuzywania sie wskutek tarcia slizgowego. Miara scieralnosci okazuje sie byc zmniejszenie masy badanej probki spowodowane tarciem twardej tarczy o badany material. Wlasnosci plastyczne. Ocene technologicznych wlasnosci plastycznych przeprowadza sie na podstawie prob posiadajacych wykazac podatnosc mate¬rialu az do odksztalcen trwalych, niezbednych w celu nadania nalezytych ksztal¬tow towarom, przy czym glownie wymienic wypada: probe zginania, pro¬be nawijania drutu, probe kucia a takze probe tlocznosci. Probe zginania przeprowadza sie na pretach o przekrojach ko¬lowym, kwadratowym lub prostokatnym. Polega pani na powolnym zgi¬naniu probki wokol preta. W niejakich przypadkach wykonuje sie obostrzona probe zginania. Poddaje sie wowczas zginaniu prety wraz z nacietym pilka karbem {rys. 1.b) lub plaskowniki z wy¬wierconym w nich otworem o srednicy row¬nej podwojnej grubosci probki (rys. 1.c). W probie zginania miara plastycznosci jest wartosc kata, o jaki probke mozna zgiac bez spowodowania pekniecia. Materialy bardzo plastyczne poddaje sie probie wielokrotnego zginania. Miara plastycznosci jest liczba okreslonych przegiec wykonanych do chwili pojawienia sie pierwszych pekniec. Proba nawijania drutu. Probe nawijania stosuje sie do dru¬tow o srednicach mniejszych od 6 mm. Okresla ona wlasnosci plastyczne drutu oraz pozwala na wykrycie niejednorodnosci materialu. Ponadto umozliwia w przypadku drutow emaliowanych okreslenie w warunkach proby trwalosci nalozonej powloki. Proba polega na nawinieciu drutu na trzpien o okreslonej srednicy (rys. 2.). Sposob nawiniecia, liczbe zwojow oraz srednice trzpienia okresla norma. Proba kucia. Probe kucia mozna wykonac zaleznie od potrzeby jako probe speczania, probe rozklepywania lub probe rozbijania. Sposob przeprowadzania tych prob ilustruja rysunki 3, 4, 5. Miara plastycz¬nosci jest w probie kucia stopien odksztalcenia uzyskany do chwili poja¬wienia sie pekniec materialu. Proba tlocznosci. Do badania tlocznosci cien¬kich blach i tasm stosuje sie metode Erichsena. Polega ona na powolnym wtlaczaniu kulisto zakonczonego tlocznika stalowego lub kulki w probke z blachy umocowanej w- odpowiednio uksztaltowanej matrycy (rys. 6). Miara tlocznosci w probie metoda Erichsena jest glebokosc wglebienia do chwili wystapienia w nim pekniecia. Proba z g r z e w a l n o s c i i s p a w a l n o s c i. Zgrzewanie polega na laczeniu pod naciskiem czesci metalowych nagrzanych do odpowiedniej tempe- ratury. Podobny wy¬nik mozna rowniez uzyskac wywierajac na laczone ze soba czesci nacisk w temperaturze otoczenia. Jednakze w tym wypadku wyma¬gany jest znacznie wiekszy (nacisk oraz sta¬ranniejsze oczyszczenie powierzchni. Lacze¬nie metali w temperaturze otoczenia nazywa sie spajaniem. Polaczenia zgrzewane i spajane poddaje sie probom wytrzymaloscio¬wym, a miara zgrzewalnosci i. spajalnosci jest wytrzymalosc powstalego zlacza. Jezeli polaczenie pracuje w obwodzie elektrycznym, to poprawnosc jego wykonania okresla przewodnosc zlacza. Wlasnosci wytrzymalosciowe Wytrzymalosc na rozciaganie. W statycznej probie rozcia¬gania znormalizowana probke wykonana z badanego materialu o stalym przekroju So poddaje sie dzialaniu sil rozciagajacych F skierowanych wzdluz osi preta. Wowczas w dowolnym przekroju prostopadlym do kie¬runku dzialania sily powstana naprezenia rozciagajace o (sigma), ktorych wartosc oblicza sie wg wzoru δ= F/So N/mm2 Naprezenia powoduja wydluzenie wzgledne materialu o wielkosc ε (epsilon) ε = ∆L / L0 gdzie: ∆L — przyrost dlugosci probki, Lo — dlugosc pomiarowa probki. W poczatkowym okresie rozciagania przy znacznym wzroscie wartosci sily obserwuje sie nieznaczny przyrost dlugosci probki. Powstajace pod wplywem dzialania sily rozciagajacej odksztalcenia maja charakter spre¬zysty. Jezeli jednak sila wzrosnie ponad pewna wartosc, to pojawia sie odksztalcenia trwale. Znaczy to, ze zostala przekroczona granica sprezystosci i ze w materiale powstaly nie tylko odksztalcenia sprezyste, lecz rowniez i odksztalcenia plastyczne. Granice sprezystosci Rsp okresla teoretycznie najwieksza wartosc naprezenia, przy ktorej nie wystepuje jeszcze odksztalcenie trwale Rsp = Fsp / So N/mm2 Wydluzenie AL mm Wydluzenie AL mm Rys. 7. Wykres rozciagania: a) metali wykazujacych wyrazna granice plastycznosci, b) metali nie wykazujacych granicy plastycznosci Wyznaczenie w praktyce granicy sprezystosci jest bardzo trudne. Z te¬go powodu w celu okreslenia naprezen powodujacych odksztalcenia trwale mozna poslugiwac sie tzw. umowna granica plastycznosci, wyznaczona przy odksztalceniu trwalym wynoszacym 0,2% z wzoru (rys. 7.) R0,2 = F0.2/ S0 N/mm3 Poczynajac od wartosci sily Fe przyrostowi dlugosci probki ze stali miekkiej nie towarzyszy dalszy wzrost sily. Przeciwnie, czasem obserwuje sie jej zmniejszenie. Tylko niektore materialy daja na wykresach rozcia¬gania gwaltowne zalamanie krzywej. Wiele materialow daje wykresy, na ktorych zmiany nachylenia krzywej nastepuja lagodnie, bez ostrych za¬laman (rys. 7b). Dla wyznaczenia umownej granicy plastycznosci dla tych materialow przyjmuje sie taka wartosc sily F, przy ktorej osiaga sie od¬ksztalcenie trwale okreslonej wartosci. Zwykle przyjmuje sie do tego celu wartosc wydluzenia trwalego wynoszaca 0,2%, obliczona z zaleznosci ∆L / L0 • 100% gdzie: ∆L — przyrost dlugosci probki, Lo — dlugosc pomiarowa probki. Po przekroczeniu naprezen odpowiadajacych granicy plastycznosci wy¬dluzenie probki wzrasta znacznie, mimo ze przyrosty sily sa niewielkie. W pewnej chwili sila osiaga najwieksza wartosc Fm. Od tej chwili jej war¬tosc maleje do Fu, kiedy to nastepuje zerwanie probki. Poczatkowo probka wydluza sie rownomiernie. Po osiagnieciu najwiekszego obciazenia Fm w pewnym miejscu probki zaczyna sie tworzyc zwezenie zwane szyjka. Dalsze rozciaganie powoduje szybkie wydluzenie sie probki w miejscu zwezenia. Stosunek sily Fm do pierwotnego przekroju probki So nazywa sie wy¬trzymaloscia na rozciaganie i oznacza symbolem Rm Rm = Fm/So N/mm2 Na podstawie wynikow proby rozciagania mozna okreslic nie tylko wy¬trzymalosciowe wlasnosci materialu, lecz rowniez i plastyczne (wydluze¬nie i przewezenie). Wzgledne wydluzenie procentowe probki po zerwaniu wy¬raza sie stosunkiem przyrostu dlugosci pomiarowej probki do jej pierwot¬nej dlugosci. A = LU-LO/L 0 •100% Przewezenie okresla stosunek roznicy powierzchni przekroju po¬czatkowego probki So i powierzchni Su do przekroju poczatkowego So Z= S0-SU/S 0•100% Wytrzymalosc na sciskanie. Badania wytrzymalosci na sciskanie przeprowadza sie glownie na materialach kruchych, np. na zeliwie. Probka w ksztalcie walca lub szescianu poddana jest dzialaniu sil w kie¬runku prostopadlym do przekroju poprzecznego. Po przekroczeniu pewne¬go obciazenia probka ulega zniszczeniu. Obciazenie to odniesione do jed¬nostki powierzchni,. nazywane wytrzymaloscia na sciskanie, wyraza sie za¬leznoscia Rc = Fc/So N/mm2 gdzie; Fc — najmniejsza wartosc sily powodujaca zniszczenie materialu, SO — powierzchnia poczatkowego poprzecznego przekroju probki. Ksztalt probki wplywa na wartosc wytrzymalosci i z tego powodu pro¬be sciskania przeprowadza sie na probkach, ktorych ksztalt i rozmiary okreslaja normy. Najczesciej do badania wytrzyma¬losci na sciskanie stosuje sie probki walcowe, kto¬rych wysokosc jest dwa i pol raza wieksza od sred¬nicy probki. Z badan wynika, ze probki wyzsze wykazuja mniejsza wytrzymalosc na sciskanie niz probki, niz¬sze. Wiaze sie to ze zjawiskiem wystepowania w po¬blizu podstaw probki, oprocz naprezen normalnych — naprezen stycznych obejmujacych obszary stoz¬kowe (rys. 8) nie odksztalcajace sie jeszcze przy ob¬ciazeniach powodujacych odksztalcenia czesci, w ktorych wystepuja wylacznie naprezenia normalne. W niskich probkach obszary stozkowe wspieraja sie na sobie i z tego powodu ich dzialanie jest w pew¬nym sensie hamowane. Wytrzymalosc na pelzanie. Pelzanie — wydluzanie materialu w podwyzszonej temperaturze pod nie¬zmiennym obciazeniem w miare uplywu czasu. Stosunek wydluzenia do czasu jego powstania nazywamy predkoscia pelzania.. Jest umowna gra¬nica wytrzymalosci na rozciaganie wyznaczona w stalej temperaturze przy okreslonej predkosci pelzania. Wytrzymalosc na pelzanie metali i stopow zalezy w pewnym stopniu od szybkosci narastania obcia¬zenia. Z doswiadczen wynika, ze wytrzymalosc jest tym mniejsza, im dluzsze jest dzialanie sily. Zerwanie materialu w podwyzszonej temperaturze moze. nastapic nawet wowczas, gdy naprezenia w materiale sa mniejsze od naprezen okreslonych jako wytrzymalosc na roz¬ciaganie w takiej samej temperaturze. Podczas dlugotrwalego dzialania sily material pod jej wplywem bardzo wolno ulega wydluzeniu. Jest to pelzanie prowa¬dzace zazwyczaj do pekniecia materialu po dluzszym czasie. Przebieg zjawiska pel¬zania podczas rozciagania mozna przed¬stawic w postaci zaleznosci wydluzenia od czasu przy stalym naprezeniu rozciagaja¬cym oraz w stalej temperaturze (rys. 9). Odcinek AB odpowiada poczatkowemu okresowi pelzania, podczas kto¬rego nastepuje stosunkowo znaczne odksztalcenie probki w krotkim cza¬sie. Odcinek BC przedstawia dalszy okres pelzania odznaczajacy sie po¬wolnym i rownomiernym odksztalceniem trwalym. Odcinek CD odpo¬wiada ostatniemu okresowi pelzania, w ktorym obserwuje sie ciagly, coraz to szybszy przyrost wydluzenia, prowadzacy w koncu do zerwania probki. Zachowanie sie w podwyzszonej temperaturze materialu pod obciazeniem charakteryzuje wytrzymalosc trwala okreslona jako naprezenie po¬wodujace w danej temperaturze zerwanie probki po uplywie okreslonego czasu. Wartosc tego naprezenia oznacza sie symbolem R, a w indeksie po¬daje sie czas, po uplywie, ktorego nastapilo zerwanie probki, i temperature, w ktorej przeprowadzono badania. Wytrzymalosc zmeczeniowa. Jezeli na material dzialaja sily zmieniajace swa wartosc okresowo w czasie, to moga w nim powstac pekniecia, chociaz naprezenia okreslone w stosunku do poczatkowego przekroju probki nie osiagnely nigdy wartosci, ktore przy stalym obciazeniu moglyby spowodowac zniszcze¬nie materialu. Pekniecia sa zazwyczaj spowodowane w mniejszym lub w wiekszym stopniu dzialaniem karbu. Zjawi¬sko karbu powstaje w konstrukcjach, w ktorych wyste¬puja ostre pekniecia lub wyciecia. Np. na rys. 10 plaska probka majaca po bokach wyciecia, poddana probie roz¬ciagania, wykazuje nierownomierny rozklad naprezen w najmniejszym przekroju. Najwieksze naprezenie wy¬stepuje tutaj na dnie wyciecia. Wobec tego jest zrozu¬miale, ze jakiekolwiek ostre zmiany przekroju, np. ry¬sy lub miejscowe wady materialu, dzialaja podobnie jak wyciecie w opisanej wyzej probce. Pekniecia zaczynaja sie w pewnym punkcie A prze¬kroju (rys. 11), zwykle przy powierzchni, i z wolna postepuja w glab ma¬terialu. Skoro przekroj zostanie w ten sposob dostatecznie oslabiony, na¬stepuje nagle pekniecie obciazonego elementu. Pekniecia wywolane naprezeniami zmeczenio¬wymi maja charakterystyczny przelom. Jedna czesc przelomu ma wyglad muszlowy gladki (1), a druiga krystaliczny (2). Obciazenia wystepujace w elementach kon¬strukcyjnych moga sie zmieniac w pewnych granicach (rys. 12). Okreslenie wytrzymalosci zmeczeniowej od¬bywa sie na znormalizowanych probkach pod¬dawanych okresowo zmiennym obciazeniom. Rys. 12. Charakter naprezen przy obciazeniach okresowo zmien¬nych: a) obciazenie zmienne (jednostronne), b) obciazenie powta¬rzalne (jednostronne), c) obciazenie przemienne (obustronne) Wohler badajac wielokrotnie zginanie obracajacej sie probki przy roz¬nych naprezeniach a, doszedl do wniosku, ze liczba cykli obciazenia do chwili pekniecia probki jest tym mniejsza, im wieksze zastosowano na¬prezenia.. Wytrzymaloscia na zmeczenie bedziemy nazywac naprezenie δ, przy ktorym liczba cykli poprzedzajaca pekniecie probki przekroczy war¬tosc Nc. Wartosc tego naprezenia δ oznaczamy Z0. Dla stali konstrukcyjnej za normalna granice wytrzymalosci na zme¬czenie przyjeto uwazac naprezenie, ktore przy 10 milionach zmian obcia¬zenia nie powoduje jeszcze zlamania probki, lecz niewielki wzrost napre¬zen powoduje juz zniszczenie probki przy tej liczbie zmian obciazenia. Twardosc. Twardoscia nazywa sie odpornosc materialu na' odksztalcenia trwale powstajace wskutek wciskania wen wglebnika. Do pomiaru twardosci stosuje sie najczesciej metody: Brinella, Rockwella, Vickersa. Metoda Brinella. Pomiar twardosci metoda Brinella polega na wgniataniu w badany material pod obciazeniem F kulki hartowanej o srednicy D. Miara twardosci w tej metodzie jest stosunek sily F do powierzchni odcisku, powstalego w materiale w wy¬niku dzialania na kulke pomiarowa sily nacisku F. HB = F/Scz N/mm2 gdzie: HB — twardosc wg Brinella w N/mm2, F — sila nacisku w N, Scz — powierzchnia czdszy kulistej w mm2. Podstawiajac wzor na powierzchnie czaszy otrzymuje sie HB = 2F • 0,102/ ∏ D (D-√D2-d2) gdzie: D —, srednica wgniatanej kulki w mm, d — srednica odcisku w mm. Udarnosc. Odpornosc na uderzenie zalezy od rodzaju materialu, temperatury oraz ksztaltu probki., ktora poddano badaniu, a takze od sposobu jej obciazenia. Zaleznie od sposobu ob¬ciazenia mozna wyroznic udarowe rozciaganie, udarowe sciskanie, uda¬rowe skrecanie oraz udarowe zgina¬nie. Wynik badania udarowego zgi¬nania nazywa sie udarnoscia. Do badania stosuje sie probke w postaci preta o przekroju kwadrato¬wym. Na jednym z jej bokow naciety jest karb ulatwiajacy pekniecie prob¬ki podczas badania; wymiary probki oraz wymiary karbu okresla norma. Przyrzad do okreslania udarnosci nazywa sie mlotem udarnosciowym. Najczesciej stosuje sie-mlot typu Charpy przedstawiony na rys. 13. Rys 13. Mlot udarnosciowy Charpy`ego 1- probka, 2 – wahadlo, 3 – podzialka, 4- wskaznik W celu przeprowadzenia pomiaru umieszcza sie probke na podporach, a wahadlo podnosi na wysokosc H. Opuszczone z tej wysokosci uderza ono w probke, a po jej zniszczeniu unosi sie jeszcze na wysokosc h. Jezeli ciezar wahadla wynosi G N, to w polozeniu gornym energia potencjalna mlota wynosi E1 = G-H Po zlamaniu probki wahadlo mialo jeszcze energie, dzieki ktorej moglo sie wzniesc na wysokosc h. Energia ta wynosi E2 = G•h Energia zuzyta na zniszczenie probki wynosi E = E1— E2 = G • { H—h) J 'Jezeli przekroj probki siega So cm2, to udarnosc K obliczamy wg wzoru K = Wu/ S0 J/cm3 dokad: Wu — wartosc wykonywania zadan odpowiadajacej' preznosci zuzytej w zlamanie sztuki w J, So — powierzchnia odcinka poprzecznego sztuki w polozeniu karbu mierzo¬na przed proba w cm2. Wlasnosci cieplne Glownymi wlasnosciami cieplnymi surowcow tech¬nicznych sa: pojemnosc cieplna, rozszerzalnosc tem¬peraturowa oraz przewodnosc cieplna. Pojemnoscia cieplna kompozycji nazywa sie ilosc ciepla potrzebna do podniesienia temperatury tej substancji o je¬den stopien. Kubatura cieplna przypadajaca na jednostke masy substan¬cji nazywa sie cieplem odpowiednim i wyraza sie w calej J/ (kg • K). Cieplo wlasci¬we nie jest korzyscia stala i zalezy przede wszystkim od temperatury. Cieplo wlasci¬we wielu substancji krystalicznych, bezpostaciowych i szklistych wzrasta wspolnie ze rozwojem temperatury. Rozszerzalnosc temperaturowa cechuje zjawisko modyfikacje wymiarow mieszaniny wraz wraz z zmiana amplitudy temperatury. Przyrost dlugosci przypadajacy pod jednostke dlugosci spowodowany rozwojem temperatury o IK okresla sie wspolczynnikiem temperaturowej rozszerzalnosci liniowej. Fenomen rozszerzalnosci temperaturowej cial stalych jest spowodowa¬ne drganiami atomow w siatce krystalicznej, w ktorych intensywnosc rosnie wraz ze wzrostem amplitudy temperatury. Podczas ocieplania pewne mate¬rialy wykazuja nieoczekiwane zmiany wspolczynnika rozszerzalnosci temperaturo¬wej. Zmiany owe sa spowodowane glownie poprzez przebudowe siatki krysta¬licznej zachodzaca w niejakich substancjach w okreslonych temperatu¬rach. Przewodnosc cieplna jest okreslona wspolczynnikiem prze¬wodnosci cieplnej. To ilosc ciepla, ktora po jednostce periodu przeplywa za posrednictwem jednostke nawierzchni, gdy roznica temperatury w ciele przewo¬dzacym cieplo prosta jest ∆K na jednostke dlugosci. Po technice wspol¬czynnik przewodnosci cieplnej wyraza sie W/ (m • K). Wlasnosci nasze Stosowane w calej technice towary ze wzgledu na zrecznosc przewodzenia pradu elektrycznego dzieli sie w przewodniki, polprzewodniki i izolatory: Umownie przyjeto uwazac za przewodniki ciala, ktorych opornosc poprawna w normalnej temperaturze jest mniejsza od Ω cm. Zbyt izolatory zwaza sie cialka o opornosci wlasciwej przekraczajacej 1010 Ω cm.. Cialka wykazujace opornosc wlasciwa od momentu l. az do 1010 Ω cm zwaza sie zbyt polprzewodniki. Wariancje miedzy przewodnikami, izolatorami i polprzewodnikami beda bardziej fundamentalne niz to wynika pochodzace z przedstawionej klasyfikacji. Dotycza one glownie sposobu przewodzenia pradu oraz wplywu warunkow zewnetrz¬nych na przewodnosc elektryczna towarow. Wlasnosci magnetyczne W zaleznosci od zachowania sie materialow po polu magnetycznym mozna kazde materialy podzielic na diamagnetyczne, paramagnetyczne i ferromagnetyczne Towary diamagnetyczne ustawiaja sie po stalym polu magnetycznym prostopadle do stylu linii sil pola. Materialami diamagnetycznymi beda: bizmut, donos, miedz. Materialy paramagnetyczne ustawiaja sie po polu magne¬tycznym rownolegle do kierunku linii sil pola. Wlasnosci paramagnetycz¬ne wykazuja w szczegolnosci: aluminium, chrom i mangan. Materialy ferromagnetyczne umieszczone w polu mag¬netycznym wraz wraz z wzrostem natezenia tego pola ulegaja namagnesowaniu i po usunieciu pola magnetycznego wykazuja samoistne wlasciwosci mag¬netyczne. Materialami ferromagnetycznymi sa: zelazo w calej temperaturze oto¬czenia, nikiel, kobalt oraz wybrane ich tlenki i wegliki. Wlasnosci chemiczne Z punktu widzenia konstruktora i eksploatatora urzadzen wlasnosci chemiczne produktow sprowadzaja sie do odpornosci materialu dzieki dzialanie srodowiska, w ktorym wyekwipowania te przebywaja stale. Kamienie, z ktorymi w budownictwie maszyn mamy najczesciej do czynienia, wyka¬zuja nurty do utleniania sie (korozja chemiczna) albo ulegaja jonizacji w egzystencji elektrolitu. Jesli w elektrolicie wystepuje sprzecznosc potencja¬low pomiedzy sasiadujacymi nawzajem obszarami stopu, wowczas startuje wedrowka roznoimiennych jonow, co w konsekwencji prowadzi do zniszczenia materialu w calej pewnych rejonach. Zjawisko niszczenia stopow badz metali obok udziale elektrolitu nazywa sie korozja elektro¬chemiczna. Jest przeto zrozumiale, ze przy doborze materialow na¬lezy liczyc sie z mozliwoscia wystepowania korozji a, takze wobec tego powinno sie urzadzenia chronic przed do niej skutkami. Maksymy oszczednego wyboru materialow Przy doborze materialu ma niewatpliwie istotne istotnosc jego cena jednostkowa. Jednak rezygnuje sie niejednokrotnie wraz ze stosowania niedrogich tworzyw na korzysc elementow drozszych, wowczas gdy ich wdrozenie zapewni dluzsza trwalosc wyposazenia lub ulepszy nie¬zawodnosc dzialania. Spelnienie poszczegolnych warunkow przy doborze produktow prowadzi w celu uzyskania dobrych skutkow ekonomicznych. Jako najistotniejsze wymienic wypada: 1. Powiekszenie dokladnosci obliczen wytrzymalosciowych umozliwiajace na zmniejszenie wspolczynnikow ochrony. 2. Precyzyjna znajomosc kryteriow pracy urzadzenia, 3. Wdrozenie optymalnych taktyk wytwarzania. czterech. Obnizenie potrzeby na towary przez uzycie ksztaltow¬nikow, rur itp. polwyrobow zblizonych proporcjami do gotowego pro¬duktu. piec. Przeanalizowanie wlasciwosci materialow a, takze mozliwosci pierwotnego zmiany za posrednictwem zastosowanie przerobki cieplnej, powierzchniowej itp. Ilosciowe ujecie nazwanych czynnikow pozwoliloby na podjecie jednoznacznej decyzji w sprawie doboru materialu. Od momentu pewnego periodu czyni sie proby podporzadkowania wymienionym warunkom okreslonych parametrow liczbowych uwzgledniajacych sposob obciazenia elementow jak rowniez dopuszczalne naprezenia wystepujace przy obciazeniem detalu. Pa¬rametry owe, zwane wskaznikami materialowymi, okreslaja porownawczo (w procentach) ciezarek, objetosc i koszt uzytego materialu. Klopoty te rozwiazuje konstruktor urzadzenia podczas przygotowania dokumentacji projektowej.


krotki przebieg powstania listopadowego
otrzymywanie soli beztlenowych przyklady
kim byli impresjonisci cwiczenia zad 4
zapobieganie narkomanii
tlumacz przysiegly jezyka niemieckiego opole ozimska
historia sprawdzian klasa 6 rozdzial 7